BREZİLYA’DA YOLSUZLUKLA MÜCADELEDE YENİ DALGA




Mustafa AY – DG – 02.08.2017 Brezilya’da eski Başkan Lula’nın, “Car Wash” operasyonu sonucunda yolsuzluk ve kara para aklama sebeplerinden ötürü yaklaşık 10 yıl hapis cezasına çarptırılması, Brezilya’da yolsuzluk dizisinin sonun başlangıcı oldu. Lula’yı yıkan bu kararın öncesinde de eski Başkan Dilma Rousseff’in ismi de yolsuzluk davasında yer almış ve görevini kötüye kullanmaktan ötürü Senato oylaması sonucunda görevine son verilmişti. Rousseff her ne kadar görevinden azledilmesi hususuna bir ‘darbe’ olarak nitelendirse de Rousseff’in Başkanlık görevinin geçmişi çok şaibeli. Özellikle Rousseff’in görevine son verilmesinin arkasında yatan sebebin, dava konusu Petrobras’tan kaynaklandığı çok açık. Petrobras, Brezilya’nın en büyük kamu şirketi ünvanını taşıyor. Eski Başkan Rousseff, kendisinden önceki Lula yönetiminde Petrobras Genel Müdürlüğü görevinde bulunmuştu. Bu süre zarfında Rousseff’in, Lula tarafından atanan bazı üst düzey yöneticilerin Petrobras üzerinden kara para aklaması, hedef tahtasında olmasına neden olmuştu.

Şimdi sırada Brezilya Başkanı Michel Temer var. Michel Temer, Rousseff’in Başkan Yardımcılığı görevini ifa etmesinden ötürü, Başsavcı Rodrigo Janot, Temer’i de yolsuzluk sürecine dahil etti. Şu son hafta içerisinde Temer, davanın savcılarından Carlos Lima tarafından aleyhine bazı kanıtlar bulunması sebebiyle yolsuzluk ile mücadelede yerini tam anlamıyla aldı. Temer’in yardımcılarından Rocha Loures adındaki siyasetçinin üst düzey işadamı Joesley Batista ile ‘bürokratik engelleri kaldırmak’ gerekçesiyle 150.000 Dolar rüşvet alması, Temer’in altından kalması güç bir sorunla karşılaşmasına neden oldu. Çünkü Batista ve Temer, ‘O Globo’ gazetesi tarafından ifşa edilen gizli görüşmelerin, Başsavcı Rodrigo Janot tarafından “Loures’in aldığı 150.000 Dolarlık rüşvetin asıl uğrak noktası Başkan Temer’dir. Temer ve Batista’nın ilişkisi tamamıyla ticari temelde dir.” gibi suçlamaların ortaya çıkmasına neden oldu. Bu yüzden artık Temer de yolsuzluk davasının önemli savcılarından Carlos Lima’nın merceğinde. 

Yolsuzluk davasının Başkan Michel Temer’e kadar uzanması, Brezilya Ulusal Meclisini hareketlendirdi. Ulusal Meclis yarın Temer’e karşı yolsuzluk oylama eğer meclis tamsayısının 3’te 2’sini elde ederse, Başkan Michel Temer’in 2018’e kadarki görev süresi son bulmuş olacak. Başkan Michel Temer, meclis oylamasının aleyhine sonuçlanması ve Brezilya Anayasa Mahkemesi’nin oylamayı tanıması durumunda politik dokunulmazlığı kalkacak ve yargılanacak. Bu yüzden birçok Brezilyalının siyaset kurumuna güveni tamamen sarsılmış durumda.