DÜNYA POLİTİKASININ YARAMAZ ÇOCUĞU, KUZEY KORE




Mustafa AY – DG – 07.07.2017- Kuzey Kore kıtalararası balistik füze denemesini başarıyla test etmesinin akabinde, Amerikan hükümeti yaptırımların boyutunu Kuzey Kore ile sınırlı tutmamaya başladı. Çin hükümeti dâhil diğer Asya ülkelerini de finansal olarak izlemeye alan Amerika durumunun ciddiyetinin son raddeye ulaştığı izlenimini bırakıyor. Amerikan Hazine Sekreteri Steve Mnuchin, Amerika’nın Kuzey Kore’ye finansal destek veren banka ve diğer ticari kuruluşları ortaya çıkarmak için başlattığı ‘finansal operasyon’ sürecinin ilk meyvelerini aldığını şu sözlerle ifade etti: “Çin bankası –Dandong Bankası – Kuzey Kore’ye mali destek sağlıyor’’. Dandong bankasının Kuzey Kore’ye mali destek vererek nükleer füze denemelerine arka çıktığı fikri, Washington’un çok üzerinde durduğu bir tez halini almasına neden oldu.

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Trump yönetiminin çağrısı üzerine ülkenin finansal kuruluşlarını incelemeye almaya davet ederek, dünya kamuoyunu arkasına almaya çalışıyor görünüyor. Tam bir izole politikası uygulamaya çalışan Amerika, aldığı sert kararlarla Kore’nin Dandong bankası yoluyla Amerikan finans sistemine sızdığı iddialarını doğruluyor.  Öyle ki Kuzey Kore, Amerikan finans sitemi ile elde edilen paraları kendi nükleer füze programına mali destek olarak kullanmış olabilir. Bu ihtimallerin yerini kanıtlara bırakması halinde, Amerikan Hazine Sekreterliği ve istihbarat teşkilatlarının -CIA ve NSA’nın- büyük bir zafiyet gösterdiği izlenimini bırakacaktır. Bu durum dünya siyasetinde Amerikan istihbaratının itibar kaybına girmesine de neden olacağı kaçınılmaz bir gerçek.

Çin’in Dandong bankası Kuzey Kore’ye sadece nükleer füze programında destek vermiyor olabilir. Aynı zamanda Kuzey Kore lideri Kim Jong-Un’un siber savaşına, yasadışı kaçakçılık işlerine ve lüks takıntısına da hizmet ediyor olabilir. Amerikan hükümetinin, ülkenin bankalarına yapılan siber saldırıların Kuzey Kore’ye bağlaması sonrasında, Kuzey Kore’nin bu tür bilgi, insan ve araç- gereç tedarikinin Dandong bankası tarafından sağlanmış olabileceği fikri Amerikan Hazine Sekreterliğinin sır gibi sakladığı bir diğer husus. Yasadışı uyuşturucu, nesli tükenmekte olan hayvanlar, lüks makam araçları, lüks yatlar alınması ve lüks otellerin inşa edilip gösterişli şekilde hizmete girmesi için 650 milyon dolar gibi büyük bir bütçenin ayrılmasını gerekli kılmıştı. Kuzey Kore’nin bu tür gösterişi elde etmesi ancak dış ticaret fazlalığı ile mümkün olabilir. Bu sebeple dışa bağlılığın var olduğu ülkede ihracatın fazla olması gerekiyor. Çünkü iç ekonomide tarım haricinde bir sektörün olmadığı biliniyor.

Kuzey Kore ihracat değerleri 2.85 milyar dolar seviyesinde geziyor. Kuzey Kore ihracatının yüzde 82’lik kısmını Çin’e yapıyor.[1] Geri kalan yüzde 18’lik dilimi ise diğer komşu Asya ülkeleri dolduruyor. Buna karşın Kuzey Kore ithalat değerleri 3.47 milyar dolar seviyesinde. Kuzey Kore ithalatının yüzde 85’lik kısmını Çin ile yapıyor.[2] Geri kalan yüzde 15’lik kısmı ise ithalat yaptığı ülkelerle paylaşıyor.  Yaklaşık 700 milyon dolarlık bir dış ticaret açığına ve ülkede artan aşırı açlık ve yoksulluğa rağmen, Kim Jong-Un rejiminin bu tür keyfi harcamaları nasıl karşıladığı akıllara Çin’in Dandong bankasını getiriyor.

 


[1] (2.34 milyar dolar / total 2.85 milyar dolar), Çin’e olan ihracatın total ihracat üzerine orantısı.

[2]  (2.95 milyar dolar / total 3.47 milyar dolar, Çin’le olan ithalatın total ithalat üzerine orantısı.