FİLİPİNLER BAŞBAKANI DUTERTE’DEN POLİSLERE ÖLDÜRME YETKİSİ




Mustafa AY – DG – 12.09.2017 Rodrigo Duterte ülkedeki uyuşturucu kaçakçılarına ve satıcılarına karşı açtığı savaşta, operasyonları yürüten güvenlik güçlerine yakalanan kaçakçıları öldürme yetkisi vermişti. Duterte şimdide polise, tutuklamaya direnen sivillere karşı ateş açma ve öldürme yetkisini de vermiş oldu. Pazartesi günü Manila şehrindeki Kahramanlar Mezarlığı’nda konuşma yapan Duterte, “eğer polise direnen şiddet yanlısı bir suçlu varsa olay yerindeki polis, o ‘aptala’ ateş açabilir hatta öldürebilir” şeklindeki açıklamayla polise yetki vermiş oldu. Duterte’nin ‘Aptal’ ifadesini kullanması ise şaşkınlık yarattı.

Rodrigo Duterte, öldürme yetkisiyle donatılan polislerin uyguladığı bu otorite nedeniyle İnsan Haklarının gözetiminde. Manila’da yaptığı konuşma esnasında Duterte, İnsan Haklarına da değindi. Duterte, uyuşturucu ile mücadele operasyonlarına liderlik eden polis müdürü Jovie Espenido’nun yerel yöneticilerin ölümüne neden olması sebebiyle İnsan Hakları yetkililerince hedef tahtasına konuldu. İnsan Haklarının bu haklı tutumu karşısında Duterte’nin çok rahatsız olduğu gözlerden kaçmadı. Duterte, Espenido’nun baskın esnasında yerel yöneticilere karşı yaptığı bu eylemlerini savundu. Çünkü Duterte, bu yöneticilerin uyuşturucu kaçakçılığına dâhil olduğuna inanıyor. Ayrıca Duterte, Iloilo şehrinde yürütülen uyuşturucu operasyonlarında şehrin Belediye Başkanı Jeb Mabilog’un da yerel yöneticilere davranıldığı gibi davranılması emrini verdi. Yani yakalama emrini… Belediye Başkanı’nın polislerin tutuklama işlemine karşı direniş göstermesi halinde, yetkililerin ateş açma yetkisini kullanması çok olası. Bunun sonucunda Belediye Başkanı Jeb  Mabilog’un öldürülmesi de muhtemel.

İnsan Hakları yetkilileri, Duterte’nin bu tavır ve emirlerinin arkasında bir haklı gerekçe ve kanıt olup olmadığı için duruma çok hassas yaklaşıyor. Başkan Duterte’nin yetki ve sorumluluklarının aşıldığı ve bunun yanı sıra keyfi karara bağlı bir otorite inşa ettiği gerekçesiyle İnsan Hakları, Uluslararası Adalet Divanına yargılanması için başvurabilir. Bu olası senaryo Duterte’nin öldürme yetkisi verdiği bu resmi görevlilerin uyuşturucu kaçakçılığına dâhil olup olmadığı ispatlanamayınca gerçekleşebilir.