NORVEÇ HAVA KUVVETLERİ’NİN YENİ NESİL SAVAŞ UÇAĞI F-35’LER ABD’NİN TAKİBİNDE Mİ?




Mustafa AY – DG -26.11.2017 2017 Kasım’ının ikinci haftasında, ABD’nin önemli askeri havacılık firmalarından Lockheed Martin, Norveç Hava Kuvvetlerine toplam 40 F-35 savaş uçağından ilk 3’ünü teslim etti.  Lakin Norveç yönetimi, programın 9 ortak üreticilerinden biri olmasına rağmen F-35’lere ait belirtilmemiş bir özelliğiyle karşı karşıya kaldı. Bu belirtilmemiş özellik bir problem olarak göz önüne alınıyor. Öyle ki Norveç’e ait F-35’lerin her uçuşu sonrasında Lockheed Martin’in Teksas’taki Fort Worth program üssüne uçuşa ait verileri gizli bir şekilde gönderdiği ortaya çıkarıldı. Uçuş bilgilerinin ABD’ye aktarılması hususunun ortaya çıkarılması, Norveç hükümetini bir hayli huzursuz etti. Çünkü Norveç’in F-35’lerle bölgede yürüteceği olası gizli görevlerin Pentagon tarafından izlenmesi bu veriler sayesinde mümkün olabiliyor. Bu durumda Norveç’in ulusal menfaatlerine ters düşüyor.

Norveç, F-35 savaş uçağının yazılımını/sistem kodlarını ABD’den elde eden 9 ortak üretici ülkeden ilki olarak biliniyor. F-35 uçağının tüm sistem yazılımının teslimi konusunda bazı ortak üretici ülkeler ABD ile problemler yaşıyor. Bunlardan en ön plana çıkanı Türkiye. Türkiye, Pentagon’dan F-35 uçağının yazılımlarını istemiş lakin Pentagon bu talebe olumsuz yanıt vermişti. Türk Savunma Sanayi Müsteşarlığı ve Pentagon arasında süren uzun soluklu görüşmeler neticesinde ABD, teslim edilecek uçakların uçuş kodlarını Türkiye’ye vermeyeceğini açıklamış ve Türkiye de ABD’nin bu tutumuna karşı misilleme yaparak F-35 satışını askıya almıştı. Norveç ise yaşadığı bu olayla Türkiye’nin sistem yazılımları üzerindeki ısrarının haklı olduğunu göstermiş oldu. Norveç yönetiminin gizli veri paylaşımı gün yüzüne çıkarması, Amerikan Lockheed Martin’e ve Pentagon’a karşı güvenin sarsılmasına neden olabilir. Norveç, Lockheed Martin firmasına 2020 yılına kadar teslim edilmek koşuluyla 40 uçak sipariş vermişti. Daha sonralarında Norveç, 12 adet daha sipariş verebileceğini Lockheed Martin’e belirtmişti. Eğer Norveç toplamda 52 adet F-35 savaş uçağı alırsa, fatura 8.40 milyar dolara çıkacak.