ŞİLİ'DE HAYAT PAHALILIĞINA KARŞI PROTESTOLAR DEVAM EDİYOR




İrem UZUN -DG- Güney Amerika'nın en istikrarlı ülkelerinden biri olarak kabul edilen Şili, yüksek yaşam maliyetleri ve eşitsizliğe karşı ülke çapında başlayan hareketle sarsıldı. Cumhurbaşkanı Sebastian Pinera, Cumartesi günü olağanüstü hal ilan etti ve ülkenin bazı bölgelerinde sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Protestolar, bazen polis ve protestocular arasındaki çatışmalarla şiddetli hale geldi. Polis göz yaşartıcı gaz, tazyikli su ve plastik mermi kullandı. Ayrıca bazı bölgelerde yağmalama meydana geldi, süpermarketler ve benzin istasyonları ateşe verildi. Yetkililere göre, bugüne kadar en az 18 sivil öldürülürken, 5.000 kişi gözaltına alındı. Yaşanan olaylar, Augusto Pinochet'in 1990'daki 17 yıllık askeri diktatörlüğünün sona ermesinden bu yana ülkenin tanık olduğu en büyük şiddet olarak görülüyor.

Protestolar, Ekim ayı başlarında öğrencilerin liderliğinde ulaşım ücretlerine karşı bir gösteri olarak başladı. Halkın artan ücretlere olan tepkisine yanıt veren Ekonomi Bakanı Juan Andres Fontaine, fiyat artışına üzülenlerin daha erken kalkıp daha düşük bir ücret ödeyebileceklerini söyledi. Aynı zamanda "Maliyetler yükseldiğinde, yapacak çok fazla seçenek yok" dedi. Halkın öfkesi açıklamaların ardından büyüdü; okul çocuklarını metro turnikelerinin üzerinden atlayarak ve bazı durumlarda onlara zarar vererek toplu taşıma araçlarına biletsiz binmeye yönlendirdi.

Daha sonra öfke, ulaşım maliyetinin çok daha ötesine geçti. Şu anda Şilililer, ulaşım ücretlerinini yanında artan yaşam maliyeti, düşük maaşlar ve emekli aylıkları, eğitim hakları eksikliği, zayıf halk sağlığı sistemi ve eşitsizlikten dolayı hüsrana uğramış durumda. Hafta sonu protestolar sırasında birçok mağaza, metro istasyonu ve banka ateşe verildi, hasar gördü veya yağmalandı. Bazı insanlar ATM'lerden nakit para çekmekte sorun yaşadığını bildirdi. Çarşamba günü, ülkenin en büyük sendikası ve bir dizi örgüt iki günlük genel grev başlattı. Grev sırasında, dört yaşında bir çocuk ve bir erkek, sarhoş bir sürücünün ölümcül bir şekilde onlara çarpması sonucu hayatını kaybetti.

Santiago'daki başkanlık sarayından konuşan Pinera, Şili halkından açık bir mesaj aldığını ifade etti. Pinera, kaybedilen zamanı telafi etmek, hızlanmak ve somut ve acil adımlar atmak için yaşanan son protestoları "Şili için bir "fırsat" haline getirmeyi umduğunu söyledi. Asgari ücretin artırılması ve yeni bir yüksek vergi indirimi getirilmesi konusunda söz verdi. Elektrik ücretleri da reform planı kapsamında düşürülecek.