RUSYA’DA “BAHAR” BAŞLADI MI?

07/11/2016


Rusya’dan gelen haberler, seçimler öncesindeki dönemin kritik olduğunu gösteriyor…

Moskova’da ve Sankt Petersburg’da büyük kitlesel gösteriler düzenleniyor. Kremlin’deki başkanlık odası ile Putin arasında sadece Mart’taki seçimler değil, aynı zamanda gösterilerle keskinleşen iç politik gerilimler de var.

Rusya’yı Tunus’la, Mısır’la veya Libya’yla kıyaslamak şüphesiz ki yanılgılara neden olur. Fakat Rusya’daki muhalif gösterilerin örgütlülüğü, disiplinli yapısı ve sürekliliği Rusya’da Mart’ta yapılacak başkanlık seçimlerine kadar -diğer bir deyişle Putin’in seçim zaferine kadar- yüksek tansiyonun süreceğine işaret ediyor.

Vladimir Putin’in muhaliflerin tepkisi veya seleflerinden Mihail Gorbaçov’un öğüdü üzerine geri çekilmeyeceği muhakkak. Fakat bu bilek güreşinde Putin çekilmemek için ve onu istemeyenler Putin’i tasfiye etmek için hangi bedelleri göze alabilir? Bu kritik sorunun cevabına göre kazanacak ve kaybedecek olanları öngörmek mümkün olabilir!

Batı Putin’i İstemiyor…

Putin ile Kremlin arasına giren kitle gösterileri ve protestocular gibi, Putin de batı dünyası ile Suriye’nin ve İran’ın arasında duruyor. Vladimir Putin’in özellikle enerji politikası ve bunun yanı sıra Orta Doğu ve Kuzey Afrika’ya bakış açısı batı ittifakının değerlendirmeleriyle ve tercihleriyle ciddi uyumsuzluklar içeriyor. Putin’in Tunus, Libya ve Mısır konularına bakış açısı, daha önce Irak konusunda da olduğu gibi, batı ittifakının öncelikleriyle ahenkli olmadı. Nitekim Putin’in Suriye ve İran konularında da izlediği tutum ve gösterdiği duruş batıda pek çok önemli başkentte kaygılara neden oluyor.

Küresel kriz şartlarının giderek ağırlaştığı bu dönemde Washington DC’nin bundan sonraki siyasi tercihlerini -Libya’da edinilen deneyimin ışığında- “Londra ve birkaç Sarkozy” ile uygulamaya koyması zorlaşabilir. Rusya, Suriye ile ilgili tavrıyla BM Güvenlik Konseyi’ni bloke edebileceğini gösterdi. O nedenle Putin döneminde Rusya’nın tepkisi birkaç öfkeli beyanatın ilerisine taşınabilir.

Genç Rus demokrasisi “sivil toplum”, “açık toplum”, “örgütlülük hakkı”, “üçüncü sektör” ve benzeri detaylarda henüz övgü kazanmadı.  Rusya’da rejimin haklı veya haksız biçimde sivil toplum kuruluşlarına bakışında belirgin bir endişenin de yer aldığı muhakkak. Rusya’da Aralık 2011’de yapılan Duma seçimlerinde ABD Dışişleri Bakanlığı 9 milyon USD harcadı. Bu iddia Moskova’da yayınlanan “Russia Today” gazetesine ait. Bu haberin doğru olması olasılığı bir hayli yüksek. Hatta buz dağının sadece görünen kısmına ışık tutuyor olması da mümkün.

Mart 2012’de Vladimir Putin “1 Numara” olduğu gün dünyanın hemen her bölgesinde -örneğin bölgesel gerilimlerde, ihtilaflarda, ikili ve çoktaraflı işbirliklerinde ve rekabetlerde-  etkili değişimler görülebilir. Nihayetinde Suriye açıklarında Rus gemileri ile ABD gemileri birbiriyle farklı bir denge kuruyorlar. Füze kalkanı veya füze kalkanlarıyla, belki seyyar sistemlerle, Avrupa’da ve Orta Doğu’da her paralel ve meridyende “cepheleşmeler” meydana gelebilir. Şüphesiz her “cepheleşme” füzelerin ateşleneceği veya karşılıklı ültimatom yağmurları başlatılacağı anlamına gelmiyor. Fakat siyasi, iktisadi ve askeri cepheleşmeler Mart 2012’den itibaren -belki de Mart 2012’yi de beklemeden- artabilir.

Şangay’ın Yolu…

Putin döneminde Şangay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) adını daha çok duyurabilir. ŞİÖ’nün gelişim süreci çok defa SSCB döneminin Varşova Paktı’nın evrilmesiyle kıyaslandı. Bu mukayese elbette yersiz değildi. Nihayetinde ŞİÖ’ye Rusya ve Çin’in yanı sıra Kazakistan, Tacikistan, Kırgızistan ve Özbekistan üye. Ayrıca Türkmenistan, Moğolistan, Afganistan, Pakistan, Hindistan ve İran da ŞİÖ ile yakın işbirliği içerisinde.

Siyah ve beyaz yerine ara gri tonların öneminin giderek arttığı 21. Asır’da dünya siyaseti soğuk savaş döneminin statik şartlarından çok farklı. Bu ülkelerin herhangi birinin ABD ve NATO ile yeni bir buz çağı yaşamak istemeyeceği kesin. Ancak Putin’e nispeten “daha temkinli” diye yorumlanan Medvedev’in yerine Putin’in gelmesi, Moskova’nın “demir yumruk” ile hareket etmesi sonucunu doğurabilir. Ama -özellikle Uzak Doğu Asya’da- NATO’nun ŞİÖ’nün etkisini azaltacak adımlar atması beklenebilir. ŞİÖ “Varşova gibi” olmasa da, yine de varlık gösterebilir. Ama Putin için de, Putin’i istemeyenler için de “zaferin kazanılacağı yer” savaş meydanları olmayacak.

Vladimir vs. Facebook…

Eğer Rusya’da gösteriler yaygınlaşırsa -ki sert önlemler henüz işe yaramadı- Putin’in olası bir “Rus Baharı” veya “Beyaz Devrim” -belki Kartopu Devrimi adı seçilir (!)- teşebbüsünü önlemesi çok zor olur. Nihayetinde hava savunma sistemleri atılan e-mailleri durduramıyor. Hiçbir füze de tweeti engellemiyor. Yasaklar sokakta ve meydanda toplanmayı önleyebilir, ama internette sanal miting yapılmasını durduramaz.

Rusya’da protesto gösterileri yaygınlaştıkça Alekseyi Navalny gibi blog yazarları daha popüler hale geliyor. Bu popülarite yeniden gösterileri yayınlaştırıyor. Bu döngüye uygulanan baskı ise sadece gösterileri daha dinamik ve cazip hale getiriyor. Navalny defalarca tutuklandı. Süreç Navalny’i gösterilerin kahramanı ve demokratik taleplerin simgesi haline getirdi.

Rusya’da yaşanan evre önemli bir detaya da dikkat çekiyor. Bu detay Tunus veya Libya’da yoktu, ama kısmen ABD, İngiltere, İspanya ve diğer bazı Avrupa ülkelerinde de görüldü; İktidar ile siyasi sistem özdeşleşirken, muhalefet partileri de  aynı siyasi sistem içerisinde yer almaları dolayısıyla iktidar ile aynı zeminde değerlendiriliyor. Bu arada büyük ölçüde tepkiselliğe dayanan muhalefet giderek daha dinamik bir hal alırken, öncelikle sosyal ve sonra siyasi taleplerle öne çıkıyor. Toplumsal kimliği daha ön planda olan muhalefet rejim ve siyasi sistemin tamamı için seçenek ararken, asimetrik bir yapı meydana getiriyor.

Rusya’da da muhalifler tercihlerini A partisi ve B partisi veya A lider ve B lider arasında yapmak yerine, doğrudan sert tavır gösterebilir. Muhtemeldir ABD’de görülen ve Avrupa’ya sıçrayan “Wall Street’i İşgal Et” kampanyası Kızıl Meydan veya  Kremlin için söz konusu dahi olamaz. Ama Rusya her zaman sürprizlerle dolu bir ülkedir…

porno izlegaziantep escort bayanbrazzers